Суосун сарыаллаах Суолатыгар

Бэс ыйын 3 күнүгэр Мэҥэ Хаҥалас Суолатыгар ытыктыыр киһибит, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, бэйиэт, прозаик, кыраайы үөрэтээччи, Мэҥэ Хаҥалас улууһун, Майа, Моорук, Тараҕай, Уус Алдан улууһун Мүрү нэһилиэктэрин бочуоттаах гражданина Иннокентий Михайлович Сосин төрөөбүтэ 95 сылын көрсө Мэҥэ Хаҥаластааҕы кииннэммит бибилэтиэкэ ситимин (директор СӨ култууратын туйгуна Марианна Никанорова) көҕүлээһининэн Моорук Суолатыгар «Суосун сарыаллаах Суолата» бастакы аһаҕас ырыа-хоһоон түһүлгэтэ буолан ааста.
Иннокентий Михайлович хоһуйбут аҕай тапталлаах Суолата чыычаах күйгүөрүнэн, сибэккинэн симэммит күөх ньаассын хонуунан, хатыҥ намчы лабаатынан далбаатаан уруйдуу көрүстэ. Күн да күн чаҕылыйан!
«Биригэдьиир Марыына», «Үчүгэй Суолабыт», «Мүрү, Мүрү барахсан», «Табаҕа», «Аммаҕа», «Чурапчы чараҥа», «Тус хоту», «Татыйаана сэгэрбин», «Мэттэкэ-Тэттэкэ Миитэкэй», «Аадьыгыйык-ыыдьыгыйык», улууспут Гимнэ буолбут «Мэҥэлэр Өрөгөй ырыаларын» хайа саха билбэтэҕэй, ыллаабатаҕай? Иннокентий Сосин айымньыларын эдэриттэн эмэнигэр диэри сөбүлээн ааҕалларын бары билэбит. Чурапчыттан төрүттээх сүүс сааһын хаарын ууллара сылдьар ытык кырдьаҕас Габышева Анисья Гаврильевна норуот сөбүлүүр, ураты билинэр бэйиэтин ытыктаан хоһооннорун өйүгэр тута сылдьара сөхтөрдө. Кини «Биригэдьиир Марыынаны» иҥнибэккэ аахпытын уонна бэйиэт утумун салҕааччыларга бэйэтин аудио-алгыһын анаан аахпытын кыыһа видеоҕа устан аҕалан көрдөрдө. Бүтүн үйэ саастаах киһи умнубакка өйүгэр хатыы сылдьарыттан ураты суруйааччы айар үлэтин сыаналааһыны хантан булуоҥуй, истиэҥий?
Суруйааччы олорбут дьиэтэ хатыҥ чараҥҥа сууламмыт, сылгы ньургуһуна нуоҕайа үүммүт, аллара күлүмүрдүүр үрэхтээх үчүгэйкээн тэлгэһэлээх эбит. Манна мемориальнай дуоска арыйыытынан саҕаланна «Суосун сарыаллаах Суолата» тэрээһин.
Үөрүүлээх күҥҥэ тоҕуоруһа мустубут дьон Суола ыһыахтыыр түһүлгэтигэр алгысчыт Зиновий Игнатьевка алгыстаннылар. Мустубут ыалдьыттары тэрийээччилэр сахалыы тута астаммыт аһынан күндүлээтилэр – саламаат, алаадьы, кус миинэ, ис миинэ… Маны таһынан нэһилиэк бибилэтиэкэлэрэ түмсэн, хорчуопка тэрийэн, мустубут дьону күн устата минньигэс аһынан хааччыйдылар.
Салгыы суруйааччы тэлгэһэтигэр Ахтыы чааһыгар истиҥ кэпсэтии буолла. Иннокентий Михайлович кыргыттара Дария Захарова, Октябрина Сосина, ону таһынан Любовь Аргунова, Альбина Григорьева, Анна Исакова, Августина Владимирова-Хабарова, Уйбаан Ойуур, Борис Попов, Наталья Пахомова, Дмитрий Сосин сырдык өйдөбүлүнэн санаан, кини баар кэмин эргиттилэр.
Үтүө киһи ыалдьыттара Аргунова Любовь Семеновна, Апросимов Михаил Михайлович, Ермолаев Семен Никонович-Сиэн Өкөр, Осипов Иван Иванович-Ойуур Уйбаан, Санников Михаил Семенович, Егорова Светлана Георгиевна-Тулуйхаана, Винокурова Татьяна Ефремовна-Сабыйа, Владимирова-Хабарова Августина Семеновна, Адамова Саргылана Саввична, Софронеев Прокопий Леонидович, Ольга Демьяновна Халыева, Мэҥэ Хаҥалас улууһун баһылыгын солбуйааччы Григорьева Альбина Андреевна, улуус култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга салалтатын начальнига Исакова Анна Руслановна, өр сылларга Иннокентий Михайловичтыын алтыспыт култуура бэтэрээннэрэ түһүмэхтэргэ кыттан тыл этэн, санаа атастаһан, уйадыйа ахтан-санаан аастылар.
Эргиччи эриэккэс айдарыылаах Улахан Киһи Иннокентий Суосуну тула өттүттэн хайан, талба талаанын таһааран эгэлгэ күрэхтэр ыытылыннылар – оҕолорго анаан «Алаас ахтылҕаннаах ырыаһыта» айымньыларынан инсценировка, «Ырыаларым – саныыр санаам саҕахтара» ырыа буолбут хоһооннорунан, «Үтүө поэт Киэсэ Суосун» кэтэхтэн анабыл хоһоон күрэхтэрэ.
Ырыа күрэҕэр Кылаан бирииһи Уус Алдан Бороҕонуттан «Тойон Мүрү» ырыа ансаамбыла (салайааччы Елена Винокурова) ылан, кыайыы көтөллөннө. I-кы истиэпэннээх Үрдэл – Линда Захарова (Майа), II-с Үрдэл — Татьяна Степанова (Хара), III-с Үрдэл – Марфа Сосина, Анна Билюкина дуэттара (Моорук), дипломаннар: I-кы истиэпэннээх – Дмитрий Егоров (Майа), II-с истиэпэннээх – Мария Романова (Хара), III-с истиэпэннээх – Ньургуйаана Прокопьева (Бүтэйдээх) ааттананнар кыайыы өрөгөйүн биллилэр.